Konfitura z płatków róży – bardzo poważna kwestia naukowa

Konfitura z płatków róży – bardzo poważna kwestia naukowa



               A                                                           B

A) Herbata z konfiturą z płatków róży. Fot. M. Romańczuk Poznań – marzec 2017.


B) Konfitura z płatków róży. Fot. M. Romańczuk. Otwock – marzec 2017.

Do robienia konfitur z płatków róży używa się najczęściej czterech gatunków róż: dzikiej róży (Rosa canina), róży damasceńskiej (Rosa damascena), róży pomarszczonej (Rosa rugosa) i róży stulistnej (Rosa centifolia). 

Róże, z których robi się konfitury, nieco różnią się składem ilościowym związków czynnych, jednak nie ma istotnej różnicy co do składu jakościowego.

Konfitury z płatków róży – skład

W przypadku konfitury z płatków róży będziemy mieli do czynienia ze związkami aktywnymi, takimi jak: związki fenolowe: alkohol fenyloetylowy i antocyjany, flawonoidy: kwercetyna, śluzy i fenolokwasy, witamina C, terpeny, taniny i wielonienasycone kwasy tłuszczowe. W płatkach może też się zachować trochę olejków eterycznych. Do wody przejdą tylko niektóre z nich, lecz jeśli zjemy płatki róż, wówczas dostarczymy sobie wszystkich zawartych w nich substancji. 

Za zapach różany odpowiada właśnie alkohol fenyloetylowy. Można go również kupić i napawać się jego zapachem.

Z kolei kwercetyna jest związkiem o licznych korzystnych działaniach dla naszego organizmu. Obniża ryzyko zawału serca, wzmacnia i uszczelnia ściany naczyń krwionośnych, przez co zapobiega powstawaniu miażdżycy i żylaków. Pobudza neurogenezę tzn. powstawanie nowych komórek nerwowych (poprawia pamięć, uczenie się oraz kojarzenie), ma działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne i przeciwwrzodowe. Są doniesienia o jej aktywności przeciwnowotworowej – a to dzięki jej właściwościom antyoksydacyjnym – oraz zdolności do modyfikowania przebiegu wewnątrzkomórkowych szlaków przekazywania sygnałów regulujących cykl komórkowy i proliferację komórek1. Jednak z pewnością lepszym źródłem kwercetyny niż płatki róż są cebula lub truskawki, z tych ostatnich również robi się konfitury. 

Sproszkowane płatki róży (Rosa rugosa) dodane do hodowli bakterii chorobotwórczych hamowały ich wzrost. A były to bakterie takie jak: Bacteroides vulgatus  i Escherichia coli (mogące przyczyniać się do wrzodziejącego zapalenia jelita grubego), Staphylococus aureus (odpowiadający za wiele zakażeń skóry, układowych i zatruć), Bacillus cereus (wywołujący zatrucia pokarmowe, ale także zapalenie płuc, wsierdzia), Salmonella sp. (w Polsce najczęstsza przyczyna bakteryjnych zatruć pokarmowych, możliwe jest uogólnienie się procesu chorobowego – sepsa). W badaniu tym wykazano, że szczepy bakterii komensalnych tj. korzystnych dla nas: Bifidobacterium breve i Lactobacillus salivarius  pod wpływem płatków róż pozostawały żywe, stąd naukowcy wysnuli wniosek, że płatki róż nie niszczą naszej symbiotycznej flory bakteryjnej, mają natomiast działanie destrukcyjne na bakterie chorobotwórcze2.

Wodne wyciągi z płatków róży powodowały zwiększoną aktywność dwóch ważnych enzymów: katalazy wątrobowej i peroksydazy glutationu. Oba te enzymy przeprowadzają reakcje usuwania wolnych rodników1. Tak więc płatki róż mają właściwości antyoksydacyjne. 

A jak wpływa zawartość cukru i temperatura oraz czas przechowywania na związki aktywne w konfiturze?

Okazuje się, że najlepszym czasem do przechowywania konfitur z płatków róży jest 126 dni, czyli trochę ponad cztery miesiące, bo do tego czasu wzrastała w nich ilość związków polifenolowych. Z kolei niższa temperatura przechowywania (lodówka) przyczyniała się do zachowania antocyjanów. Ilość cukru też nie jest bez znaczenia, bo najlepsze wyniki przeciwutleniające miały konfitury zawierające 50 proc. cukru3.

A co sądzi o konfiturze z płatków róży nasz mistrz – dr Henryk Różański? To tekst z jego bloga:

„Konfitura z płatków róży jest źródłem cukrów, antyoksydantów (fenole) i cennych barwników. Poprawia samopoczucie, ale nic poza tym”.

Ja jestem gorącą zwolenniczką tej konfitury. Polecam wszystkim do herbaty. 

Opracowała Małgorzata Romańczuk

Bibliografia:
J. Jakubowicz-Gil, (2012), Kwercetyna w terapii przeciwnowotworowej, „Postępy biologii komórki”, tom 39, nr 2, str. 199-216.

Inne wpisy w tej kategorii

Skutki niedoboru magnezu. Jak go uzupełnić?

2025-03-19

Skutki niedoboru magnezu. Jak go uzupełnić?

Magnez jest jednym z kluczowych składników mineralnych, niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Jego niedobór może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Czytaj dalej

Jak jogurt naturalny może wesprzeć nasze zdrowie

2025-03-13

Jak jogurt naturalny może wesprzeć nasze zdrowie

Probiotyki, czyli żywe mikroorganizmy, mogą przynieść wiele prozdrowotnych korzyści. Często spotykanym źródłem probiotyków jest jogurt naturalny, który zawiera szczepy bakterii kwasu mlekowego.

Czytaj dalej

Jak zachować prawidłowy stan antyoksydacyjny organizmu?

2025-02-27

Jak zachować prawidłowy stan antyoksydacyjny organizmu?

Dobry stan zdrowia to przede wszystkim prawidłowy stan antyoksydacyjny organizmu. Sprawdź jak go uzyskać.

Czytaj dalej

Co jeść, by wzmocnić odporność zimą?

2025-02-06

Co jeść, by wzmocnić odporność zimą?

W niniejszym artykule skupiamy się na zimowej diecie, która służy budowaniu odporności.

Czytaj dalej

Cynamon na poprawę zdrowia

2025-01-14

Cynamon na poprawę zdrowia

W niniejszym artykule, oprócz omówienia wpływu cynamonu na zdrowie, zamie również przepis na sporządzenie mleka cynamonowego, do którego przygotowania wykorzystuje się znaczną porcję tej przyprawy.

Czytaj dalej

Mleko i jego przetwory a zdrowie człowieka

2024-12-17

Mleko i jego przetwory a zdrowie człowieka

Coraz częściej spotykamy opinie ekspertów, podparte zresztą badaniami naukowymi, mówiące o niekorzystnym wpływie mleka krowiego na zdrowie człowieka. Sprawdzamy.

Czytaj dalej